Vastgoed Actueel Boerderij

De overheid moet meer doen om bewoning van vrijgekomen agrarische gebouwen mogelijk te maken. Woonwensen zoals een erf delen of boerderij splitsen lopen vaak stuk bij gemeenten, omdat de wetgeving geen mogelijkheden biedt. Wonen op het platteland makkelijker maken kan de huidige druk op de woningmarkt verlichten, zegt Buitenstate makelaars.

Op dit moment staat meer dan 15 miljoen vierkante meter aan agrarische bebouwing leeg, zo geeft de plattelandsmakelaar aan. De overheid zet in op vrijwillige bedrijfsbeëindiging door boeren om de stikstofcrisis op te lossen. Tot 2030 komt er daarom naar verwachting nog ruim een miljoen vierkante meter agrarische bebouwing per jaar bij.

Erf delen of boerderij splitsen

Voor die vrijgekomen ruimte is wel belangstelling, maar het lukt vaak niet om projecten van de grond te krijgen, zegt Johan Schep van Buitenstate. “We krijgen wekelijks aanvragen van mensen die een erf willen delen, of een boerderij willen splitsen”, aldus Schep. “Vaak zijn mensen heel enthousiast, maar loopt het stuk bij de gemeente. Beleidsmakers zien geen mogelijkheden binnen de huidige wetgeving. Dit vraagt om een nieuwe visie van het toekomstige kabinet en dé oplossing voor de lange termijn.”

Gebieden clusteren

Schep ziet als een van de mogelijkheden dat vrijgekomen agrarische gebieden geclusterd worden, zodat er meer afstand ontstaat tot de actieve agrarische bedrijven. “Een soort moderne vorm van ruilverkaveling. Ook kan er gekeken worden naar meer woon/werkbestemmingen, bijvoorbeeld voor start-ups of tijdelijke woningen. Daarvoor gelden minder zware regels dan bij een primaire woonfunctie.”

Bij een klein deel van de agrarische gebouwen gaat het om historische boerderijen, waarvoor omzetting naar een woon-werkfunctie geschikt is. Ook vrijgekomen boerderijen nabij natuurgebieden, dorpskernen of woonwijken kunnen daarvoor dienen, zegt Buitenstate.

Maar in veel gevallen betreft het schuurruimte, waar toekomstige bewoners het nodige aan moeten doen om die voor bewoning geschikt te maken. Vaak is herbestemming en sloop (vaak met asbestsanering) de beste optie. Er moet goed en helder beleid komen waar dit het beste kan, en subsidies voor sloop en sanering, aldus Schep.

Druk woningmarkt verlichten

Meer bewoning van het buitengebied is een oplossing nu de druk op de woningmarkt enorm hoog is, zegt de plattelandsmakelaardij. De helft van alle agrarische gebouwen staat in Brabant, Gelderland en Overijssel. Dat zijn ook de provincies die relatief dicht bij de Randstad liggen en daarmee een serieuze optie vormen voor Randstedelingen die groener willen wonen. “En die vraag groeit, mede door de coronacrisis en het thuiswerken”, aldus Schep. Ook volgens de NVM gaan meer mensen uit de Randstad op zoek naar een woning op het platteland.

Daarnaast voorkomt meer bewoning van vrijgekomen agrarische gebouwen dat het platteland leeg komt te staan en verloedert, aldus Buitenstate.