belastingdienst Vastoed Actueel

Complexe eigenwoningregeling resulteert in foute aangiften

De bestaande eigenwoningregeling – waaronder de hypotheekrenteaftrek – is een veel te gecompliceerd bouwwerk geworden. Die kritiek uiten econoom Leo Stevens, Vereniging Eigen Huis en hypotheekadviseurs. Een rondgang door CPB en ACM onder hypotheekadviseurs wees uit dat daardoor zowel particulieren als professioneel adviseurs fouten maken bij de aangifte.

De Raad van State sprak zich onlangs in duidelijke taal uit over de complexiteit van de fiscale regels rondom eigenwoning bezit. In zijn Jaarverslag 2017 schrijft de RvS dat de fiscaliteit rond de eigen woning in het belang van het maatschappelijk draagvlak voorspelbaar moet zijn en zo eenvoudig mogelijk. De bestaande eigenwoningregeling, waaronder de hypotheekrenteaftrek, is echter door stapeling van maatregelen enorm gecompliceerd geworden.

Deskundige nodig voor veelvoorkomende zaken

Hierdoor moet er volgens de Afdeling advisering van de Raad van State in veelvoorkomende situaties (bijvoorbeeld verhuizing, verblijf in het buitenland of verbreking van relatie) nog te vaak een deskundige worden ingeschakeld. Door de complexiteit kan degene voor wie de regelingen zijn bedoeld, de burger, zijn weg er niet meer in vinden.

Fouten in aangifte

Het FD schrijft dat de regels voor de hypotheekrenteaftrek zo ingewikkeld zijn, dat een fout in de aangifte bij de populaire aftrekpost in de inkomstenbelasting snel is gemaakt. Vooral belastingbetalers die een langer verleden hebben als woningbezitter raken gemakkelijk het spoor bijster.

Rondgang hypotheekadviseurs

De complexiteit van de hypotheekschuld in de belastingaangifte kwam onlangs naar voren in een rondgang langs hypotheekadviseurs. Aanleiding voor de rondgang was een artikel in het economenvakblad ESB over de bijleenregeling. Die houdt in dat iemand die zijn huis verkoopt voor meer geld dan de hypotheekschuld groot is, deze overwaarde in een nieuwe woning moet investeren om recht te houden op volledige renteaftrek.

Sjoemelen met overwaarde oude woning

De onderzoekers van de rondgang, Machiel van Dijk van het Centraal Planbureau en Bart Voogt van de Autoriteit Consument & Markt, signaleren dat de bijleenregeling niet aan haar doel beantwoordt: het verlagen van de hypotheekschuld. Zij vermoeden dat sommige doorstromers op de woningmarkt hun aangiftes verkeerd invullen en te ruim gebruikmaken van de renteaftrek.

Zelfs adviseurs maken fouten

Ook Vereniging Eigen Huis waarschuwt dat zij 'vermoedt dat er momenteel zelfs in de adviespraktijk op grote schaal fouten worden gemaakt bij gebrek aan betrouwbare gegevens over de fiscale geschiedenis van klanten', schrijft zij in een brief aan staatssecretaris Menno Snel van Financiën. Vertegenwoordigers van de Van Bruggen Adviesgroep en van de Hypotheekshop benadrukken in het FD dat zij hun klanten juist informeren en zich streng houden aan de regels. Vereniging Eigen Huis zegt ook geen signalen te krijgen dat adviseurs een loopje nemen met de regels. De complexiteit van de regels vormen het probleem, zeggen zowel adviseurs en VEH.

Belastingdienst bevestigt problemen

Vooral gewijzigde persoonlijke omstandigheden, zoals huwelijk, scheiding en verhuizing, maken het in de nieuwe wetgeving heel lastig te bepalen hoeveel rente huizenbezitters mogen aftrekken. De Belastingdienst bevestigt tegen het FD dat belastingplichtigen veel fouten maken met de eigen woning.

Woongeschiedenis lastig te achterhalen

“Klanten kunnen het niet langer volgen en vullen uit onwetendheid de aangifte verkeerd in”, aldus Martin Hagedoorn van de Hypotheekshop tegen het FD.  “Wanneer ze een adviseur inschakelen, stellen die alle benodigde vragen over de woongeschiedenis maar vooral als het langer geleden is, beschikken de klanten niet meer over alle informatie”, vult Oscar Noorlag van Van Bruggen Adviesgroep aan.

Aandringen op snelle evaluatie en tussenoplossing

Staatssecretaris Snel wil de eigenwoningregeling in de inkomstenbelasting vervroegd evalueren, dat wil zeggen in 2019. Eigen Huis vindt dat dit zo lang niet kan wachten. In een recente brief schrijft de belangenorganisatie de wetgever verantwoordelijk te houden voor alle ontstane problemen en onduidelijkheid. Als tussenoplossing stelt de vereniging voor dat de Belastingdienst op verzoek in individuele gevallen openheid moet geven over het resterende recht op renteaftrek.

Keynote tijdens HypoVak Conference

Tijdens de aanstaande HypoVak Conference – georganiseerd door InFinance - wordt door econoom en emeritus hoogleraar Leo Stevens ingegaan op de knelpunten die door de complexe regelgeving ontstaan bij het adviseren over de fiscaliteit eigen woning. Op welke onderdelen kan de sloophamer in het complexe bouwwerk? Emeritus hoogleraar Leo Stevens promoveerde in 1980 op het proefschrift ‘Belasting naar draagkracht’. In 1986 werd hij aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam benoemd tot hoogleraar Fiscale Economie. Hij was tot 8 december 2006 (in 0,6-deeltijd) voorzitter van de Vakgroep Fiscale Economie en voorzitter van de Stichting Europese Fiscale Studies die een postdoctorale opleiding verzorgt. Tevens was hij voorzitter van de Raad van Advies van het aan de Erasmus Universiteit verbonden Instituut Financiële Planning.

Bron: fd.nl en Hypovak