Vastgoed actueel - ECB

ECB opkoopprogramma gaat stoppen: hypotheekrente zal beperkt stijgen

De kogel is door de kerk. Sinds 2015 heeft de Europese Centrale Bank (ECB) voor ruim 2400 miljard euro aan leningen van staten en bedrijven opgekocht. Vanaf eind december stopt de bank daarmee. Wel is de ECB van plan om ook na 2018 nog leningen op te kopen. Dat gebeurt dan alleen uit de opbrengst van aflopende leningen, meldt Trouw. Huizenbezitters hoeven niet bang te zijn dat ze veel meer rente over hun hypotheek moeten betalen vanwege de maatregelen van de Europese Centrale Bank (ECB). Dat zeggen kenners van de woningmarkt tegen RTL Nieuws.

Met dat besluit, afgelopen week genomen door de ECB en toegelicht door haar voorzitter Mario Draghi, komt er bijna een einde aan wat macro-econoom Mathijs Bouman bestempelde als 'het extreemste monetaire experiment ooit'. Dat experiment begint in 2015 als de rente laag is en de Europese economie aansukkelt. De ECB vreest deflatie, een situatie waarin prijzen dalen en mensen en bedrijven uitgaven uitstellen in de hoop dat de prijzen verder dalen. Dat doemscenario wil de ECB voorkomen.

Daling rente

De lange rente daalde afgelopen week wat, omdat de ECB aangaf dat de officiële rente op zijn vroegst pas in september 2019 wordt verhoogd, terwijl de markt eerder dacht dat het misschien ook in de zomer zou kunnen worden, aldus Daniël van Schoot, senior-econoom bij Rabobank.

De ECB blijft voorlopig nog voor de aflossingen die het ontvangt weer nieuwe obligaties kopen. Die vraag naar obligaties houdt de lange rente relatief laag, terwijl de omvang van de balans van de ECB hoog blijft.

'Veel geld beschikbaar'

"Er is zoveel geld beschikbaar voor investeringen, dat verandert niet met het afbouwen van het opkoopprogramma", denkt Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt verbonden aan de TU Delft.

De rente kan wel iets oplopen, maar niet met procenten, verwacht hij. In de tweede plaats wordt een verhoging van de officiële rente (die de ECB vaststelt) niet één op één doorvertaald naar de langere hypotheekrente, aldus Boelhouwer. Tot slot zijn er de laatste jaren veel meer geldverstrekkers bijgekomen. Zo hebben buitenlandse spelers de markt betreden, terwijl verder ook verzekeraars en pensioenfondsen actiever zijn op de hypotheekmarkt, zegt hij.

Voordeel verzekeraars en pensioenfondsen

Verzekeraars en pensioenfondsen lenen met name geld voor de langere termijn, vanaf tien jaar rentevast, aldus Boelhouwer. Zij hebben het voordeel dat zij geen geld hoeven aan te houden voor leningen die zij verstrekken. Banken moeten dat wel. Verder zijn de regels voor banken de laatste jaren ook steeds strenger geworden en dat betekent dat banken gewoonweg hogere kosten hebben.

Rentemarge

Martin Hagedoorn, productmanager bij De Hypotheekshop, voegt daaraan toe dat de rentemarge die geldverstrekkers rekenen de laatste tijd is gedaald. Zo was het verschil tussen de rente die aanbieders vragen en de rente die zij moeten betalen de afgelopen 3,5 jaar met een vol procentpunt gedaald, tot nu rond de 1,25 procent, aldus Hagedoorn.

Dat komt doordat de economie beter draait, waardoor het risico voor geldverstrekkers is gedaald. Ook de grotere concurrentie heeft volgens hem geholpen, terwijl geldverstrekkers ook veel efficiënter zijn gaan werken. 

Hagedoorn denkt dat de rentemarge nog wat verder kan teruglopen, mede door de flinke concurrentie op de hypotheekmarkt en doordat door er nóg efficiënter gewerkt zal gaan worden. Door die lagere kosten zal het effect van een oplopende rente deels gedempt kunnen worden omdat geldverstrekkers dan met een lagere marge toe kunnen, denkt Hagedoorn. 

'Banken minder concurrerend'

Hij denkt dat nu banken minder concurrerend worden ten opzichte van pensioenfondsen en verzekeraars en dat dit vooral te merken zal zijn in het segment van hypotheken hoger dan 80 procent van de woningwaarde zonder Nationale Hypotheekgarantie (NHG).

Bij de wat complexere hypotheken zullen de grote banken zich veel beter kunnen handhaven, omdat ze de kennis in huis hebben om aanvragen te beoordelen, denkt Hagedoorn. Het gaat dan bijvoorbeeld om hypotheken voor zelfstandigen of voor degenen die in eigen beheer een huis bouwen.

'Moeilijk te zeggen'

Niet iedereen waagt zich aan een uitspraak over de hypotheekrente. Zo is er volgens Hans André de la Porte van de Vereniging Eigen Huis 'geen zinnig woord over te zeggen'. Er spelen heel veel factoren mee, zo kan een handelsoorlog ook allerlei effecten hebben die we nu niet kunnen voorzien, aldus André de la Porte.

Bron: RTL Nieuws en Trouw