Succes voor stedelijke verdichting: helft nieuwbouwwoningen binnen de stadsgrenzen gebouwd

Helft nieuwbouwwoningen sinds 2000 binnen stadsgrenzen gebouwd

Een kwart van het totaal aantal toegevoegde woningen is sinds 2000 in bestaand stedelijk woongebied gebouwd. Een vergelijkbaar aantal woningen is bijgebouwd in stedelijke transformatiegebieden. Dat betekent dat ongeveer de helft van alle nieuwbouwwoningen, zo'n half miljoen extra woningen, in de afgelopen 17 jaar werden gebouwd binnen bestaand stedelijk gebied. Dat blijkt uit onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Onderzoekers Jip Claassens en Eric Koomen, die de resultaten deze maand in ROmagazine publiceren, concluderen uit de cijfers dat binnenstedelijke verdichting niet alleen goed mogelijk is, maar opvallend genoeg ook steeds vaker gebeurt. Onderzoeker Eric Koomen: 'We hadden verwacht dat met het verstrijken van de jaren het steeds moeilijker zou worden om nog ruimte te vinden binnen deze begrenzing, maar dat blijkt niet uit deze resultaten. Het aandeel woningen dat in opeenvolgende perioden binnen de bebouwde kom van 2000 is bijgebouwd, is respectievelijk 42, 47 en 69 procent.’ Tevens blijkt uit de analyse dat deze bebouwing slechts marginaal ten koste gaat van de groene ruimte in de stad.

Gedetailleerde datasets

In het onderzoek is gebruik gemaakt van gedetailleerde ruimtelijke datasets met een ruimtelijke resolutie van 100 bij 100 meter die de woningvoorraad per jaar beschrijven. Deze data zijn gebruikt om te kijken hoeveel woningen er waren op vier opeenvolgende momenten, namelijk 1 januari 2000, 2006, 2012 en 2017. Dit levert een gedetailleerd ruimtelijk beeld op van de netto groei (of afname) van de woningvoorraad per hectare in heel Nederland. Sloop en nieuwbouw van de bestaande voorraad die niet tot verandering in dichtheid leidt, speelt dus geen rol de analyse.

Hoop op meer binnenstedelijke bouw

De resultaten spreken de aanname tegen die in de eerdere studies van PBL en Brink management/advies werd gedaan, dat er per saldo geen woningen zullen worden bijgebouwd in bestaande woongebieden. Want in de afgelopen 17 jaar blijkt een kwart van het aantal extra woningen te zijn bijgebouwd in woongebieden van bestaand stedelijk gebied. Verder blijkt dat de hoeveelheid stedelijke transformaties ook gestaag groeit van 14 tot 32 procent. In totaal zijn er sinds 2000 iets meer dan 500.000 woningen bijgebouwd binnen bestaand stedelijk gebied. Slecht 10 procent hiervan is gebouwd op groene binnenstedelijke locaties. Koomen: ‘Deze waarnemingen geven hoop dat een substantieel deel van de huidige woningvraag ook binnen bestaand stedelijk gebied gerealiseerd kan worden. Al bieden resultaten uit het verleden natuurlijk geen garantie voor de toekomst.’

Ontwikkelen in het weiland 

De resultaten lijken het opiniestuk van Hein Struben, woordvoerder Wonen in de D66-statenfractie provincie Noord-Holland, op fd.nl te staven. In dit artikel, dat Struben mede schreef namens de raadsfracties van D66 in Amsterdam en Haarlem, stelt de woordvoerder dat de projectontwikkelaars, verenigd in de Neprom, met hun ‘Noodplan woningbouw’ dat in juli werd gelanceerd, de plank misslaan. Struben: 'Volgens dit plan zou Den Haag de eisen voor duurzame verstedelijking en efficiënt ruimtegebruik (de ‘Ladder’) moeten afschaffen en het landschap moeten vrijgeven voor bebouwing. Ook vinden de ontwikkelaars dat het afgelopen moet zijn met lastige burgers die bezwaar kunnen maken en gemeenten die moeilijke eisen stellen. Dit Noodplan is onnodig, in ieder geval voor de noordelijke Randstad. Het bedreigt bij navolging natuur en landschap en kan uiteindelijk de leefbaarheid sterk verminderen. Door te investeren in binnenstedelijk bouwen kan in een groot gedeelte van de woningvraag voorzien worden. Het gebeurt dan ook nog eens op een duurzame manier.'

De opeenvolgende crises blijken overigens weinig effect te hebben gehad op het aantal woningen dat is toegevoegd aan de woningvoorraad. Die toename lag per periode steeds zo rond de 300.000. 

Kansen voor stedelijke verdichting

De gepresenteerde uitkomsten komen voort uit het ‘Kansen voor stedelijke verdichting’ project dat NWO financiert in het kader van het Smart Urban Regions of the Future (SURF) programma. Het onderzoeksproject wordt uitgevoerd door de Vrije Universiteit Amsterdam in samenwerking met PBL (Planbureau voor de Leefomgeving), BPD ontwikkeling BV en de gemeente Den Haag. Het bouwt voort op eerder onderzoek waar deze organisaties bij betrokken waren en is in samenspraak met hen opgezet.

Lees het hele artikel in RO magazine #9 van september 2017

Bron: Stadszaken