Vastgoed Actueel Energieneutraal huis

Het schiet nog niet op met energieneutrale woningen

Elf Brabantse woningcorporaties beloofden drie jaar geleden in een deal met de provincie om snel duizenden NOM-woningen te maken. Maar uit een inventarisatie van Omroep Brabant blijkt dat de teller pas op ruim vijfhonderd staat.

Astrid Peters (50) woont sinds maart aan de Driek van Erpstraat in Oss in een zogenoemde Nul op de Meter (NOM) woning. Alles gaat op elektriciteit en een speciaal ventilatiesysteem zorgt voor frisse lucht. Bekijk het filmpje van Omroep Brabant.

Geen gaten boren

Wonen in een energieneutraal huis was wel even wennen voor Astrid. “Ik mag geen gaten in de muur boren anders maak ik een isolatielek”, vertelt ze. ”Daarom staat bijvoorbeeld ook de brievenbus buiten en zit er voor de post geen gleuf in de deur. Want ook dat neemt isolatie weg.” Ze woont in een van de vier NOM-proefwoningen van BrabantWonen. Die woningcorporatie wil erachter komen op welke manier je een beste een bestaande woning energieneutraal kunt maken. 

Zo’n experiment is hard nodig, want in 2050 moeten alle huizen energieneutraal zijn. Elf Brabantse woningcorporaties beloofden drie jaar geleden in een deal met de provincie om snel duizenden NOM-woningen te maken. Maar uit een inventarisatie van Omroep Brabant blijkt dat de teller pas op ruim vijfhonderd staat.

Gebrek aan nieuwe technieken

“Bij nieuwbouw is Nul op de Meter al bijna standaard, maar om oudere woningen Nul op de Meter te maken, hebben we eigenlijk nog niet de goede techniek in huis om gas te vervangen door een andere warmtebron”, vertelt René Scherpenisse. Hij is directeur van de Tilburgse woningcorporatie Tiwos en bestuurslid bij Vereniging van woningcorporaties Aedes. 

Omdat die techniek nog ontbreekt, is het heel duur voor woningcorporaties om bestaande woningen energieneutraal te maken. “Nu kunnen we een gasketel inkopen voor ongeveer €800. Maar een warmtepomp kost het tienvoudige”, legt Scherpenisse uit. “We hebben innovatie nodig om die prijzen naar beneden te krijgen. Daar gaan nog wel wat jaren overheen.”

Energieprestatievergoeding 

In verband met de hoge kosten lobbyen woningcorporaties bij verschillende overheden om subsidies. Maar ze vragen ook huurders om een bijdrage voor het feit dat hun woning energiezuinig is gemaakt. Een energieprestatievergoeding (EPV) heet dat. Ook Astrid betaalt een EPV voor haar huis. “Het kost €47 per maand. Dat komt bovenop de huur van €592. Voor een woning met een oppervlakte van 45 vierkante meter vind ik dat best veel.”

Maar, daar staat tegenover dat haar woning ook écht Nul op de Meter is. “Sterker nog, door het verschrikkelijke mooie weer draai ik in de winst. Ik krijg mijn energie absoluut niet op.”

‘Jonge huizenkoper wil niet over energie hoeven na te denken’

Wie heilig geloofd in duurzame gasvrije energiesystemen is John Braakman, oprichter en directeur van ZON, een bedrijf dat duurzame gasvrije energiesystemen in gebouwen installeert, deze systemen exploiteert en beheert. De trend naar uitbesteding van energielevering is onomkeerbaar, zegt Braakman in een interview met het FD. Hij wijst op het grote aantal jeugdige werknemers bij zijn eigen bedrijf. “Jongeren weten niet anders. Voor hen is verduurzaming en gasvrij de normaalste en meest logische zaak van de wereld. Zij gaan het straks bepalen. Het duurt misschien nog een generatie, maar dat is prima. Deze tijd is ons gegund en veel sneller kunnen we ook niet gaan.”

Esco

Zijn bedrijf, in vaktermen een energy service company (esco) genoemd, won het contract voor de warmte, koude- en stroomlevering voor het appartementencomplex The Duchess, naast het Amstelstation in Amsterdam. De levering van deze energie gaat volledig zonder gas gebeuren. Zonnepanelen op het dak zorgen samen met stroomlevering via Greenchoice voor de elektriciteit en de warmte komt uit de bodem.

Prestatiecontract 

ZON en bouwer Kondor Wessels Vastgoed hebben een prestatiecontract afgesloten. ZON garandeert levering van warmte, verkoeling en stroom, bouwt en onderhoudt het hele energiesysteem en financiert die investering uit een bijdrage van de ontwikkelaar en de besparing op energiekosten die over de komende dertig jaar wordt gerealiseerd. De risico’s voor onderhoud en eventuele vervangingsinvesteringen liggen dan ook bij ZON. “Geen gedoe voor jou dus”, aldus de advertentietekst voor kandidaat-kopers op de website van het project.

Duizenden woningen in portefeuille

Dit nieuwe type contract gaat volgens Braakman onder invloed van het (nog uit te onderhandelen) Klimaatakkoord een enorme vlucht nemen. Zijn bedrijf heeft inmiddels duizenden woningen in portefeuille waaraan het energie levert. In 2022 gaat het om 5.000 nieuwe woningen per jaar. Braakman: 'Dan praten we over een business van €50 mln per jaar.' Met daarnaast nog een exploitatie van tientallen miljoenen per jaar. Dat geld ontvangt ZON langjarig via maandelijkse betalingen door de bewoners voor hun vastrechten en energieverbruik.

ING

ZON heeft de ambitie om de komende jaren minimaal 20.000 woningen van gasvrije duurzame energieoplossingen te voorzien, wat neerkomt op een investering van € 250 miljoen. ING ziet daar wel brood in en ging, als eerste stap, over tot herfinanciering van de huidige portefeuille woningen van ZON.

Nuances

Snelle groei dus, maar Harry Sterk, directeur van Esconetwerk.nl, plaatst wel wat nuances. Zo moet er nog wel een professionaliseringsslag plaatsvinden, zowel bij opdrachtgevers als bij esco's. Een esco moet niet uit zijn op snel geld, zegt Sterk, hoe verleidelijk dat ook is in de huidige bouwhausse. Dus niet 'snel wat dozen uit een bestelbus schuiven' bij een bouwproject, maar streven naar een langjarig contract voor een goed duurzaam project. "Dat zou verstandiger zijn."

Airbnb en Uber

De trend naar grote langjarige contracten is onomkeerbaar, denkt Sterk. Esco's zijn in zijn visie een uiting van een nieuwe economie, zoals Airbnb en Uber, waarbij steeds meer gebruik in plaats van bezit wordt gewaardeerd: 'De technologische ontwikkelingen gaan zo snel dat steeds meer gebouweigenaren zich afvragen of ze alles nog wel zelf willen en kunnen doen. 

 

Bron: Omroep Brabant en FD