Voorbehoud woningfinanciering

Kabinet onderzoekt voorbehoud woningfinanciering en overweegt maatregelen

Het aantal woningen dat zonder voorbehoud van financiering en zonder bouwkundig rapport wordt verkocht, neemt toe. Het kabinet noemt het "zeer onwenselijk" als consumenten onder druk hier van afzien en wil het probleem laten onderzoeken.

Start onderzoek

Het kabinet start daarom onderzoek naar de omvang van deze problematiek. Die toezegging doet minister Plasterk in zijn schriftelijke reactie op Kamervragen van Kamerlid Henk Nijboer en het voormalige Kamerlid Albert de Vries (beiden PvdA), over de aankoop van een huis zonder financieringsvoorbehoud of bouwtechnische keuring. "Vanuit consumentenbescherming vind ik het onwenselijk dat kopers in een oververhitte markt voorbehouden laten vallen in situaties waarin de koper niet zeker weet of hij de woning kan financieren en niet zeker weet of de woning bouwkundig in orde is", schrijft Plasterk.

De bewindsman heeft makelaarsverenigingen NVM en VBO erop gewezen dat zij kopers moeten afraden om zonder voorbehoud te bieden op een woning.

Huidige cijfers en kennis niet genoeg

Het bij wet verbieden dat een financieringsvoorbehoud en bouwtechnische keuring niet als concurrerende voorwaarde mogen worden gebruikt bij de verkoop van een huis, gaat Plasterk op dit moment in elk geval te ver. “Ik ontvang signalen dat het aantal transacties zonder financieringsvoorbehoud of bouwtechnische keuring toeneemt, maar op dit moment is op basis van de huidige cijfers en kennis niet vast te stellen in hoeveel gevallen biedingen zonder voorbehouden tot problemen leiden en of een wettelijk voorbehoud van financiering en/of bouwkundige keuring hier een goede oplossing voor zou bieden. Het kabinet gaat daarom onderzoek verrichten naar de omvang van deze problematiek en zal aan de hand van de uitkomsten vervolgstappen overwegen.” Dit najaar moet het onderzoek door het ministerie van Binnenlandse Zaken zijn afgerond. 

Boete

Als een koper de financiering niet rond krijgt, wacht er een boete van 10 procent van het aankoopbedrag als er geen financieringsvoorbehoud is afgesproken. Dat bedrag kan oplopen met een eventuele schadevergoeding voor de verkoper.

Brancheverenigingen

Dekkende afspraken op dit punt zoals de PvdA graag ziet, zijn volgens Plasterk niet mogelijk. Niet alle verkopen lopen namelijk via een makelaar of via een makelaar die is aangesloten bij een branchevereniging. Het ligt volgens Plasterk ook niet voor de hand om de mate van contractvrijheid tussen kopers en verkopers in te perken via afspraken met brancheverenigingen. Waarbij hij tevens opmerkt dat er wel degelijk situaties mogelijk zijn waarin het bieden zonder voorbehouden in principe geen risico’s voor de koper met zich meebrengt en wel zekerheden aan de verkoper kan bieden. Daarbij zijn er ook situaties waarbij de koper geen risico's loopt, omdat er bijvoorbeeld sprake is van eigen geld of van een schenking.

Negatief adviseren

Plasterk heeft de brancheorganisaties NVM en VBO erop gewezen dat makelaars negatief zouden moeten adviseren ten aanzien van het afzien van dergelijke voorbehouden als dit tot risico’s voor de consument leidt. Beide organisaties hebben hierop aangegeven dat een aankoopmakelaar zijn opdrachtgever sterk zal afraden om zonder voorbehoud van financiering of bouwkundige keuring een bod uit te brengen indien dat niet verantwoord is.

Onderzoek onder NVM-makelaars

Volgens onderzoek van bij de NVM aangesloten makelaars is in de tweede helft van het afgelopen jaar 12 procent van de woningen verkocht zonder financieringsvoorbehoud. In 57 procent van de gevallen was dit zonder voorbehoud van bouwtechnische keuring. Bovendien hebben de NVM-makelaars de indruk dat de aantallen zonder deze ontbindende voorwaarden alleen maar zullen toenemen.

Net zoals bij de prijsontwikkeling en het aantal verkopen, is ook hier een sterk regionaal verschil te zien. In de regio Amsterdam wordt bijna de helft (45 procent) van de woningen verkocht zonder voorbehoud van financiering.

Volgens het Financieel Stabiliteitscomité (FSC), een club van De Nederlandsche Bank, de Autoriteit Financiële Markten en het ministerie van Financiën, kan het kopen van een huis zonder financieringsvoorbehoud of bouwkundige keuring wijzen op een oververhitte woningmarkt. Plasterk deelt deze zorg.