Teruglopende hypotheekschuld door 'dure' regeling belastingvrij schenken

Dankzij een tijdelijke regeling konden Nederlanders in 2013 en 2014 een ton belastingvrij schenken voor het kopen of afbetalen van een huis. Het kabinet verwachtte hierdoor 104 miljoen euro aan belastinginkomsten mis te lopen, maar dankzij de populariteit van de regeling kwam dit uiteindelijk neer op meer dan een miljard. Ondanks de enorme kosten had de regeling wel het gewenste effect: de hypotheekschuld in Nederland liep terug. Dit concludeert de Algemene Rekenkamer in een woensdag verschenen rapport.

Voor 2013 was het ook mogelijk om eenmalig belastingvrij geld te schenken voor een huis, maar toen gold nog een maximum van 50.000 euro. Dit bedrag werd in 2013 en 2014, tijdens de economische crisis, ingesteld op een ton. Vervolgens was het maximum enkele jaren 50.000 euro, om begin dit jaar opnieuw verhoogd te worden naar een ton.

Extra aflossen

In 2013 en 2014 deden 171.000 mensen eenmalige schenkingen, 159.000 van hen maakten gebruik van de vrijstelling. Dit terwijl het kabinet slechts op 20.000 schenkingen had gerekend. Bijna 80 procent van de ontvangers gebruikte het bedrag om extra af te lossen op de hypotheek.

Hypotheekschuld

De regeling zorgde er zoals gehoopt voor dat de hypotheekschuld in Nederland terugliep. Ook daalde het aantal hypotheken dat onderwater stond en waarvan de hypotheek die erop rustte hoger was dan de WOZ-waarde. Na jaren van stijging stabiliseerde de totale hypotheekschuld in Nederland zich op 675 miljard euro en liep de gemiddelde hypotheekschuld per woningeigenaar van 158.000 euro in 2013 terug naar een kleine 155.000 euro in 2015. Dit is deels te danken aan het feit dat het sinds 2013 niet meer mogelijk is om aflossingsvrije hypotheken af te sluiten, maar volgens de Rekenkamer speelde de schenkingsvrijstelling hierin ook een belangrijke rol.

Opnieuw een ton belastingvrij schenken

Sinds begin dit jaar mag er weer 100.000 euro belastingvrij worden geschonken, al moet de ontvanger wel tussen de 18 en 40 jaar oud zijn. Deze vrijstellingsverhoging is ook permanent gemaakt. Het kabinet verwacht hierdoor jaarlijks zo’n 97 miljoen euro aan belastingen mis te lopen. Eventuele opbrengsten van de regeling zoals meer inkomsten uit overdrachtsbelasting of meer inkomsten uit BTW door meer verbouwingen, zijn daarin niet meegenomen.

De Rekenkamer vindt het echter moeilijk te zeggen hoeveel invloed de regeling op de belastinginkomsten gaat hebben en wijst erop dat de schatting van het ministerie in 2013 en 2014 er ook flink naast zat. Wel denkt de organisatie dat de regel minder populair zal zijn dan tijdens de crisis, toen deze van tijdelijke duur was. De Rekenkamer verwacht dat driekwart van degenen die een schenking krijgen voor de eigen woning het geld gebruiken om de hypotheekschuld af te lossen. De rest besteedt het aan een verbouwing of voor de aankoop van een huis.

Bron: RTL Z, Vastgoedmarkt.