Traineeship kan opvolger klaarstomen

Een opvolger vinden voor een makelaarskantoor blijkt in de praktijk, vooral voor ‘oudere’ makelaars, niet eenvoudig. Daartegenover staat een groeiend aantal afgestudeerden Vastgoed en Makelaardij. Is een gericht traineeship de missing link? Die vraag stelden we aan de orde in het eerste deel van deze tweeluik ‘Opvolger gezocht!’, in editie 4-2018 van vakblad Vastgoed. In dit tweede deel peilen we de stemming over deze mogelijke oplossing bij enkele opleiders, studenten en makelaars.

“Na een terugval vanaf 2012 steeg de instroom de laatste twee jaar sterk.” Aan het woord is Jeroen Cok, woordvoerder van de Hogeschool Rotterdam waar de hbo-opleiding Vastgoed en Makelaardij wordt gegeven. “Van 116 eerstejaars in 2014 steeg de instroom naar 284 eerstejaars in 2017. Dit jaar verwelkomden we 282 nieuwe eerstejaars. We hebben nu vijf tweedejaars klassen, drie derdejaars klassen en twee vierdejaars klassen. De afgelopen jaren (2013-2016) hebben gemiddeld 74 studenten hun diploma behaald.”
De hbo-opleiding V&M leidt niet alleen op voor de makelaardij, benadrukt Cok. “Bemiddelen en waarderen is slechts een van de zes competenties waarin we onze studenten trainen. De andere vijf; beheren van vastgoed, ontwikkelen van vastgoed, financieren van vastgoed, onderzoeken en professioneel handelen, zijn net zo belangrijk. Ons doel is om studenten op te leiden tot vastgoedexpert en niet tot makelaar.”

Saxion Enschede
Ook Saxion in Enschede heeft aan studenten Vastgoed en Makelaardij geen gebrek, bevestigt Rob Veenhoven, docent en inhoudelijk coördinator van de opleiding. De opleiding V&M in Enschede telt 300 studenten waarvan 130 eerstejaars. “Een groot voordeel is dat de studie V&M een brede economisch-juridisch-bouwkundige opleiding is”, aldus Veenhoven. Studenten die de hbo-opleiding V&M afronden verkrijgen een diploma waarmee ze zowel in het vastgoed als in de makelaardij aan de slag kunnen. “De opleiding V&M geeft vrijstelling voor de basistheorie taxateur o.z., aanvullend wonen (theorie en vaardigheden) en de aanvullende theorie taxateur bedrijfsmatig vastgoed.”

Coachende rol
Hoe staan opleiders tegenover een eventueel traineeship? Cok: “Dit zou een mooie kans zijn, maar het kost een aantal jaren om iemand goed in te werken. Wat wij wel merken, is dat er juist veel vraag is vanuit het bedrijfsleven naar derde- en/of vierdejaars.” Veenhoven: “Onze studenten komen vaak terecht in de woningmakelaardij, maar eventuele opvolging komt pas aan de orde als zij daar werkzaam zijn. In de opleiding is voor opvolging nu geen specifieke aandacht.” Lydia van Dalen, manager van de Academie voor Vastgoed, raadt studenten aan om zo snel mogelijk (liefst al tijdens de opleiding) ervaring op te doen bij een makelaarskantoor. Hoe staat zij tegenover een coachende rol van ervaren makelaars gericht op opvolging? “Het is altijd goed om te leren van meer ervaren makelaars. In de praktijk denk ik ook dat het vaak al zo gaat als je net klaar bent met de opleiding.”

Geen opvolger, wel een manager
Intussen wordt hier en daar druk naar opvolgers gezocht. Rien Rovers van Rodek Makelaardij in Brielle vertelde in Vastgoed 4 over zijn zoektocht. Het lukte niet om zijn beide dochters voor opvolging te enthousiasmeren, de inschakeling van een recruitmentbureau bood evenmin soelaas. Hoe staan de zaken er een half jaar later voor? Rovers: “Jammer genoeg is er nog steeds niets positiefs te melden over een opvolger. Ik ben momenteel wel met een kandidaat bezig die in vaste dienst zou komen en na enige tijd in ieder geval als kantoormanager de zaak kan leiden. Dat is dus geen echte opvolger, maar wel een zeer goed alternatief. Ik behoud dan zelf de aandelen maar kan het wel rustiger aan gaan doen.”

Opvolger dankzij bemiddeling
Irene Struijk, met meer dan 25 jaar makelaarservaring in Goeree-Overflakkee en omgeving, verkocht vorig jaar haar kantoor Struijk & Struijk in Middelharnis. “Een opvolger vinden was niet zo eenvoudig”, vertelt zij. “Ik was er al enige tijd mee bezig met behulp van Meuleman & Partners, gespecialiseerd in het begeleiden van overdracht. Dankzij de bemiddeling is het gelukt, ook omdat ik alles - inclusief de cijfertjes - goed had onderbouwd. Het gaat om de klik met een overnamekandidaat en of er vertrouwen is. Die klik was er in mijn geval en is er anderhalf jaar later nog steeds.” Struijk is nog steeds verbonden aan het kantoor, in een afbouwende fase. Spreekt het idee van een traineeship haar aan? “Misschien is het wel een goed idee, maar niet in elk werkgebied. Ik kan me voorstellen dat zoiets op Goeree-Overflakkee lastiger ligt dan in de Randstad, maar in (grote) steden zou het een optie kunnen zijn.”

‘Prachtige en leerzame tijd’
Kees en Denise Wondergem namen in 2017 StinseMaat Makelaardij in Heerenveen over. “Mijn vader had een eigen verzekeringskantoor”, vertelt Kees Wondergem. “Die ooit overnemen was een gedachte, maar na een particuliere opleiding makelaardij en verzekeringen vroeg een makelaar uit Leeuwarden, die daar praktijkleer gaf, of ik voor hem wilde komen werken. In 1998 begon ik als assistent. Een prachtige en leerzame tijd!” Op een gegeven moment wilde Kees ook graag sturen en eigen beslissingen nemen. Die kans kreeg hij door overname van StinseMaat, waarvan de eigenaren (een echtpaar) met pensioen wilden.

‘Mooi én leerzaam’
“Als ik het bedrijf zou overnemen zou ik personeel moeten aannemen. Maar mijn vrouw was ook toe aan een nieuwe uitdaging, wij komen beide uit een ondernemersgezin. Ook de overname verliep op heel natuurlijke wijze met wederzijds respect en vertrouwen. Uiteraard kwam er wel iets meer bij kijken, maar het is vooral weten wanneer je wat kunt doen.” Hoe staat hij tegenover een traineeship, gericht op overname? “Daar zou ik zeker voor open staan. Ik vind het altijd leuk om iemand praktijkervaring te laten opdoen. Hoewel onze overname vrijwel vlekkeloos verliep, is zoiets volgens mij niet even uit een studieboek te leren. Als wij op die manier iemand wegwijs kunnen maken, lijkt mij dat mooi én leerzaam.”

Meelopen en meekijken
Hoe zien studenten Vastgoed en Makelaardij een eventueel traineeship? Annemarie Vloedgraven (23), vierdejaars V&M aan de Hanzehogeschool in Groningen: “Naast mijn studie werk ik bij een makelaarskantoor, waar ik ook stage liep. Na mijn studie hoop ik hier volledig aan het werk te gaan en (meer) ervaring op te doen. Ik speel nog niet met de gedachte om voor mijzelf te beginnen. Op langere termijn zal ik dit misschien overwegen, dat is nu nog moeilijk te zeggen.” Een eventueel traineeship noemt Annemarie een hele goede oplossing. “Meelopen en meekijken met de dagelijkse gang van zaken levert de meeste kennis op. Ik denk dat de allerbelangrijkste voorwaarde is dat er goede en duidelijke afspraken worden gemaakt tussen het kantoor en de overnamekandidaat. Zo worden eventuele onduidelijkheden in de toekomst voorkomen en weten beide partijen waar ze aan toe zijn.”

Passende oplossing
Dennis Spijkerman (23) is derdejaars V&M in Groningen. De woningmakelaardij spreekt hem vooral vanwege het vele menselijke contact erg aan. “Of ik zelf ooit een eigen makelaarskantoor zou willen beginnen? Dat ambieer ik wel, al is het geen must. Een traineeship lijkt mij dan een passende oplossing, omdat je in loondienst kunt starten en vervolgens de kantooreigenaar kunt opvolgen. Diens kennis en ervaring kun je goed combineren met de frisse kijk van de jonge (assistent)makelaar. Een jonge makelaar begrijpt de behoeften van starters wellicht beter dan een oudere makelaar, die op zijn beurt de behoeften van vijftigplussers waarschijnlijk beter begrijpt.” Bij een traineeship is volgens Dennis wederzijds vertrouwen belangrijk, tijd nemen om te leren van elkaar en openstaan voor veranderingen. “Niet alles valt te leren uit studieboeken. Een ervaren collega die over je schouder meekijkt is in mijn ogen heel erg waardevol om een dergelijke samenwerking te laten slagen!”

Artikel uit Vastgoed 9-2018

Tekst: Walter Wijnhoven
Beeld: Hanze Hogeschool Groningen