verkiezingsprogramma's

Hoewel veel politieke partijen de woningmarkt in hun verkiezingsprogramma’s hoog op de agenda hebben gezet, biedt dit volgens De Hypotheker onvoldoende soelaas voor de krapte op de huizenmarkt. Aan de hand van zeven thema’s werden de verkiezingsprogramma’s geanalyseerd.

Volgens De Hypotheker is er op korte termijn geen beter perspectief voor woningzoekenden zoals starters en senioren, voor wie de behoefte aan een betaalbare woningen het grootst is. In de komende kabinetsperiode moet volgens De Hypotheker dan ook alles op alles worden gezet om de woningvoorraad substantieel te vergoten.

Michel van den Akker, algemeen directeur van De Hypotheker: “We hebben de verschillende verkiezingsprogramma’s op basis van zeven thema’s geanalyseerd. Hoewel wij toejuichen dat er veel aandacht is voor de woningmarkt, biedt dit op korte termijn geen oplossing voor het woningtekort van 285.000 huizen.”

Zeven thema’s die terugkomen in de verkiezingsprogramma’s:

  1. Minister van Wonen, Ruimte en Leefomgeving
  2. Landelijk versus stedelijk bouwen
  3. Meer nieuwbouwwoningen
  4. Hypotheekrenteaftrek
  5. Starters en senioren
  6. Herontwikkeling en doorstroming woningmarkt
  7. Duurzaamheid

Kies voor Wonen-debat

Woensdag 3 maart namen twaalf kandidaat-Kamerleden deel aan het Kies voor Wonen-debat. Vanuit een studio in Den Haag kregen ze de gelegenheid voor een pitch over hun aanpak en discussieerden ze in vier ronden over woningnood, leefbare wijken, verduurzaming en betaalbaar wonen.

Artikel gaat verder onder de video


1. Minister van Wonen, Ruimte en Leefomgeving

Veel partijen zijn het er over eens dat er meer aandacht moet komen voor de krapte op de woningmarkt. Allemaal zijn ze voorstander van de komst van een minister van Wonen, Ruimte en Leefomgeving. Deze minister zou de regie namens het Rijk steviger naar zich kunnen toetrekken, onder meer door in de regio, in samenwerking met provincies en gemeenten, nieuwe bouwlocaties aan te wijzen en door het stimuleren en realiseren van bouwplannen. Partijen als D66, CDA, SP, PVV, ChristenUnie, 50Plus, SGP, DENK en FvD pleiten hiervoor. Volgens het PBL is het de vraag of een aparte minister voor wonen veel verschil gaat maken.

Lees ook: PBL: vraag of minister voor wonen verschil gaat maken

2. Landelijk versus stedelijk bouwen

Uitsluitend in stedelijke gebieden bouwen is niet voldoende om het woningtekort tegen te gaan. Buitenstedelijk bouwen in landelijke gebieden is cruciaal om de woningvoorraad te vergroten, staat in de diverse verkiezingsprogramma’s. De VVD, PVV, SGP, D66 en de Partij voor de Dieren hebben ‘landelijk bouwen’ daarom in hun verkiezingsprogramma opgenomen.

De Tweede Kamer buigt zich vandaag over bouwen in de polder. CDA en VVD dienen een motie in die woningbouw in de polder mogelijk moet maken.

3. Meer nieuwbouwwoningen in alle verkiezingsprogramma’s

Alle partijen vinden dat er meer nieuwbouw moet komen. Hiermee geven zij gehoor aan een actieplan dat een bouwcoalitie van 34 organisaties vorige maand presenteerde. Zij willen dat in de komende tien jaar één miljoen woningen worden gebouwd en dat het nieuwe kabinet het voortouw neemt. D66 en CDA ondersteunen dit; het CDA wil een kwart van de woningen reserveren voor starters en meer variatie voor ouderen realiseren. ChristenUnie zit op dezelfde lijn. VVD wil via een Nationaal Bouwfonds investeren in nieuwbouw door de lasten van bouwers te verlagen. Ook PVV, SGP en FvD willen meer koopwoningen.

4. Hypotheekrenteaftrek

De hypotheekrenteaftrek is al jaren een hot topic. De meningen hierover zijn verdeeld. D66 wil de aftrek volledig afbouwen en in ruil hiervoor de inkomstenbelasting verlagen. Ook PvdA, ChristenUnie en SGP willen de hypotheekrenteaftrek afbouwen, waarbij de PvdA het eigenwoningforfait wil verlagen. De ChristenUnie wil ter compensatie de inkomstenbelasting verlagen, terwijl de SGP voorstander is van beide maatregelen om de lasten van huizenbezitters te verlichten. DENK wil de hypotheekrente versneld ontmantelen voor dure woningen en de SP wil dat de aftrek voor hypotheken boven 350.000 euro wordt beperkt. PVV en FvD willen de hypotheekrenteaftrek daarentegen in stand houden.

Lees ook: Minister Hoekstra wil hypotheekrenteaftrek sneller afbouwen

5. Starters en senioren

CDA wil een kwart van de nieuwbouwwoningen beschikbaar stellen voor starters. Ook wil zij een nieuwe vorm van premie A-woningen introduceren, de starterslening aantrekkelijker maken en de studieschuld minder zwaar laten meewegen. Dat laatste punt geldt ook voor VVD. D66 wil dat de werkelijke lasten van de studieschuld meetellen bij de berekening van de maximale hypotheek. Ook ChristenUnie wil de wegingsfactor bij de hypotheek baseren op de actuele studieschuld, niet op de totale schuld.

PvdA wil starters helpen met een kooppremie voor een eerste nieuwbouwwoning, het afschaffen van de overdrachtsbelasting en de studieschuld minder zwaar laten meetellen. FvD wil ook de overdrachtsbelasting afschaffen en de studieschuld niet meerekenen bij een hypotheekaanvraag. SGP vindt ‘bouwsparen’ een effectief middel om starters te helpen, om te zorgen dat de hypotheeklasten dalen en sparen voor een eerste woning wordt gestimuleerd.

6. Herontwikkeling en doorstroming woningmarkt

Veel partijen willen de doorstroming op de woningmarkt vergroten. Daarbij is veel aandacht voor passende en duurzame woningen per doelgroep (GroenLinks en D66). Ook leegstaand vastgoed moet een nieuwe bestemming krijgen (SP, VVD, CDA, FvD, Partij voor de Dieren en ChristenUnie) om doorstroming te bevorderen.

7. Duurzaamheid

De Partij voor de Dieren wil dat alle nieuwbouw gasvrij wordt, minstens energieneutraal en zo mogelijk energiepositief. Ook de SGP vindt dat aardgasvrij de norm moet zijn bij nieuwbouw, en de focus bij bestaande bouw moet liggen op energiebesparing. Het CDA is voorstander van een ‘groennorm’ en D66 wil de financiering van duurzame huizen stimuleren. ChristenUnie wil meer nul-op-de-meter woningen, de SP wil de energierekening verlagen door energiebestendige voorzieningen te faciliteren. De VVD wil investeringen in de verduurzaming van de woning aftrekbaar maken van het eigenwoningforfait, terwijl FvD juist een tegenstander is van zulke financiële prikkels.

Meer over de programma’s van de politieke partijen