Een groeiend aantal gemeenten verplicht kopers om in hun koopwoning te gaan wonen. Door invoering van deze woonplicht willen de gemeenten zoveel mogelijk beleggers uitsluiten van de lokale woningmarkt. Een en ander blijkt uit een onderzoek van het FD.

Een groep van achttien gemeenten heeft in het afgelopen jaar de zogeheten zelfbewoningsplicht ingevoerd, zo blijkt uit het onderzoek van het FD. Daarmee wordt woningverhuur onmogelijk. Deze woonplicht zorgt ervoor dat starters en mensen met een kleine beurs makkelijker een nieuwe woning kunnen kopen. Het aantal beleggers die woningen na aankoop verhuurt neemt in Nederland een hoge vlucht. Terwijl de Nederlandse woningmarkt kampt met een tekort van 330.000 huizen. Vooral starters en lage inkomens lijden hieronder. Met de komst van steeds meer particuliere woningbeleggers komen deze groepen woningzoekenden verder in het nauw.

Lees verder onder de afbeelding

In Amsterdam geldt een woonplicht voor nieuwbouwwoningen (foto Vastgoed Actueel)

Zelfwoonplicht beteugelt beleggers

Niet alleen de grote steden zoals Amsterdam en Utrecht treffen deze maatregel. Ook gemeentebestuurders in Bernheze, Nieuwkoop en Bergeijk legden onlangs de zelfwoonplicht bij nieuwbouw op om de komst van beleggers te beteugelen. Het is opvallend dat een groeiend aantal gemeenten deze plicht pas nu invoert, omdat de mogelijkheid al langer bestond. Eerder maakten gemeenten vooral gebruik van het antispeculatiebeding, dat de snelle doorverkoop van koopwoningen verbiedt. Daarnaast legden studentensteden als Groningen, Den Haag en Leiden de verkamering van woningen aan banden. Ook steden als Rotterdam en Nijmegen volgen dit voorbeeld.

Die manier waarop gemeenten invulling geven aan de zelfwoonplicht verschilt van elkaar. Zo geldt de plicht in Zwolle voor alle nieuwbouwwoningen voor een periode van vijf jaar. Andere gemeente willen vooral een specifieke deel van de markt aanpakken. Zo voert het Brabantse Nuenen een zelfwoonplicht in voor woningen onder de twee ton. In Haarlem ligt de grens tot €383.358.

Lees verder onder de tweet

‘Geen oplossing voor woningtekort’

Volgens directeur Laurens van der Noort van Vastgoed Belang is de woonplicht geen oplossing voor het woningtekort. “De maatregel heeft een hoog symbolisch gehalte”, zegt de voorman van de branche-organisatie voor particuliere vastgoedbeleggers. Volgens hem mogen gemeenten namelijk deze plicht alleen opleggen bij de verkoop van eigen grond of in een exploitatie-overeenkomst met een grondontwikkelaar voor nieuwbouw. Juist het aanbod van die categorie woningen blijft ver achter bij de voorraad bestaande koopwoningen.

Bestaande woningen

Desalniettemin geeft minister Ollongren van Binnenlandse Zaken de gemeenten meer wettelijke bevoegdheden om opkoop van woningen door particuliere beleggers te voorkomen. Met de zogeheten opkoopbescherming kunnen gemeenten de komende drie jaar ingrijpen in wijken waar schaarste is voor groepen woningzoekenden. Daar kan een bestaande woning niet worden verkocht aan een belegger voor de verhuur.

Vastgoed Belang waarschuwt de minister dat de maatregelen een averechts effect kunnen hebben. “Het is goed met gerichte maatregelen de excessen uit de markt te halen, maar nu wordt de sector generiek zwaarder belast en dicht gereguleerd. Daardoor kan het aanbod nog kleiner worden, waardoor de huurpijzen juist stijgen”, aldus de branche-organisatie voor particuliere beleggers in vastgoed.